« يَقُولُونَ لَئِن رَّجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ . « 1 » » و زمانى هم به بهانه‌هاى مختلف از قبيل جمع آورى محصولات كشاورزى از شركت در برنامه‌هاى جهاد ، خوددارى كرده و در شديدترين لحظات ، پيامبر صلى الله عليه و آله را تنها مىگذاشتند ، و در عين حال وحشت داشتند كه پرده از رازشان برداشته شود و رسوا گردند . به خاطر همين موضع گيريهاى بسيار خصمانه ، در آيات زيادى از قرآن ، آماج شديدترين حملات قرار گرفتند ، و يك سوره در قرآن به نام سورهء « منافقون » پيرامون وضع آنها نازل شده است . در سوره‌هاى توبه ، حشر ، و بعضى ديگر از سوره‌هاى قرآن نيز مورد نكوهش فراوان قرار گرفته‌اند ، از جمله سيزده آيه از آيات همين سورهء بقره از صفات آنها و عواقب شومشان سخن مىگويد . 5 خود فريبى منافقان مشكل بزرگى كه مسلمانان در ارتباط با منافقان داشتند اين بود كه از يكسو مأمور بودند هر كس اظهار اسلام مىكند با آغوش باز از او استقبال كنند ، و از تفتيش عقايد در مورد اشخاص خوددارى نمايند ؛ از سوى ديگر ، بايد مراقب توطئه‌هاى منافقان باشند . منافقانى كه با قيافهء حق به جانب به نام فرد مسلمان ، گفتارشان مورد قبول افراد واقع مىشد ، در حالى كه در باطن ، سدّ راه اسلام و از دشمنان قسم خورده بودند . اين گروه با پيش گرفتن اين راه ، فكر مىكردند مىتوانند خداوند و مؤمنان را براى هميشه فريب دهند ، در حالى كه بدون توجّه خود را فريب مىدادند . تعبير به « يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ ءَامَنُوا » با توجّه به معناى مخادعه كه به معناى

--> ( 1 ) . سورهء منافقون ، آيهء 8 .